Xin chào mọi người, tên mình là Đào Minh Đức đến từ Hà Nội (xin mạn phép được xưng là “mình” cho thuận tiện nội dung bài viết). Mình 28 tuổi, là lập trình viên khi còn ở Việt Nam và mới sang Tokyo từ đầu tháng 1 năm 2017 để học tiếng Nhật thế nên hiện tại đang là kỳ học đầu tiên của mình ở trường Nhật Ngữ KAI. Phải nói là đã có rất nhiều người Việt Nam cũng như người Nhật đã hỏi mình là vì sao ở tuổi này lại sang đây học tiếng Nhật.

Mặc dù đã học xong cao học và đi làm được hơn 2 năm, mình vẫn quyết định sang Nhật một phần vì học tiếng Nhật là sở thích của mình, một phần nữa quan trọng hơn là việc biết được thêm một ngôn ngữ sẽ giúp mình có nhiều cơ hội hơn trong tương lai. Công việc cho dù có vẫn là lập trình viên hay nghề khác thì cũng sẽ thuận lợi hơn. Thay đổi không khí, được trải nghiệm những điều mới cũng là một động lực thúc đẩy việc mình tìm đường đến với đất nước hoa anh đào này.

Ở Việt Nam cuộc sống của người dân khó khăn, nhiều người muốn tìm hướng thay đổi cuộc sống nên đã sang Nhật dưới hình thức xuất khẩu lao động hay các bạn trẻ sang đây học tiếng để thi lên đại học hoặc vào trường dạy nghề. Đó là câu chuyện mình thường được nghe khi còn ở Việt Nam, và chắc khi sang đây nếu vào học ở hầu hết các trường Nhật Ngữ khác thì đa phần các bạn cũng sẽ được nghe những câu chuyện tương tự như vậy từ người Việt đồng hương, người Trung Quốc hay các đất nước đang phát triển khác. Tỉ lệ người châu Á ở các trường Nhật Ngữ ở Tokyo rất cao, hầu hết là người Việt Nam, người Hàn Quốc, người Trung Quốc và các nước Đông Nam Á. Tuy nhiên nếu bạn đến với trường Nhật Ngữ KAI thì mọi thứ đều ngược lại. Đa số học viên ở KAI là người Thụy Điển hay các nước ở Châu Âu, Bắc Mỹ và nếu bạn hỏi một ai đấy bất kỳ “vì sao bạn đến Nhật?” thì thường sẽ được trả lời theo một trong hai cách: “Tôi luôn muốn đến Nhật Bản vì tôi yêu văn hóa Nhật Bản, manga và anime” hoặc “Thực sự tôi cảm thấy chán nản với cuộc sống hiện tại và muốn tìm kiếm trải nghiệm mới”. Có những câu chuyện thú vị hơn như là có người đến Nhật Bản và học tiếng Nhật vì nửa còn lại của họ sinh ra và lớn lên ở đây.

Có thể thấy mục đích đến Nhật và học tiếng Nhật của mỗi người cũng rất đa dạng, muôn hình muôn vẻ. Tuy nhiên điểm chung của mọi người khi đến đây là họ quyết định dành một khoảng thời gian trong cuộc đời của mình sinh sống và học tập ở một quốc gia xa xôi, lạ lẫm. Cho dù là người đến từ các quốc gia đang phát triển hay đã phát triển, họ đều phải tự mình đấu tranh với những vấn đề thường nhật của cuộc sống: cơm, áo, gạo, tiền. Cuộc sống bên Nhật rất đắt đỏ, kể cả các bạn đến từ đất nước giàu có như Thụy Điển cũng phải tiết kiệm trong chi tiêu hoặc tìm việc làm thêm vì đa phần họ đều tự lập thay vì đến bằng tiền giành dụm của gia đình nếu muốn ở Nhật một thời gian dài.

Mặc dù đã chuẩn bị rất cẩn thận trước khi sang Nhật, mình cũng vẫn bị bất ngờ nhiều lần. Trước khi sang Nhật thì suy nghĩ đơn giản là sang Nhật học thì sẽ phải mất chi phí ăn ở, tiền học, chi phí đi lại. Điều đấy là đúng, nhưng cũng không đơn giản như vậy. Ngoài những cái đấy, bạn còn phải trả tiền bảo hiểm sức khỏe, tiền mua điện thoại, tiền dịch vụ điện thoại và Internet. Những cái này nghe thì thấy bình thường là không cần thiết nhưng sang đến đây thì mới biết là không có không được. Một ví dụ đơn giản là không có số điện thoại liên lạc cá nhân thì bạn không thể mở tài khoản ngân hàng để chuyển tiền từ nhà sang được. Hơn nữa, nếu không cẩn thận thì sẽ mất rất nhiều tiền vào những khoản chi phí này. Về những điều này mình sẽ viết chi tiết hơn ở những bài viết sau.

Vấn đề tiền bạc rõ ràng là vấn đề đau đầu nhất của mỗi người khi có ý định sang Nhật. Trước khi đi mình cũng suy nghĩ là sang đây rồi kiếm việc làm thêm để đỡ tốn tiền gia đình nhưng khi đối mặt với thực tế thì mới thấy mọi chuyện không đơn giản như vậy. Tuy rằng cơ hội việc làm thêm có rất nhiều nhưng phần lớn cần khả năng giao tiếp tiếng Nhật tốt hoặc lao động chân tay vất vả. Thời gian đầu mới sang thì thấy trình độ tiếng Nhật của mình với bài giảng trên lớp còn tương đối lệch lạc, nhất là khả năng nghe và nói. Thời gian học ở trường hết nửa ngày và bài tập về nhà thì thực sự không ít, chưa kể thời gian tự ôn luyện để bắt kịp với bài giảng ở lớp. Mình đặt mục tiêu là trong một năm sang Nhật thì sẽ cố gắng để đạt được trình độ N1 nhưng bài giảng ở lớp hiện tại thì đang ở giữa tầm N3 và N4. Quãng đường để đạt đến mục tiêu còn rất xa nên rất băn khoăn là liệu nếu đi làm thêm thì trong một năm có thể đạt được mục tiêu đặt ra không.

Nghĩ đi nghĩ lại thì thấy chắc cũng đạt được thôi. Tuy nhiên, khi nào thì nên bắt đầu đi làm, làm việc gì và làm bao nhiêu giờ một tuần? Đấy là những vấn đề mà mình thấy cần phải cân nhắc. Nhìn về lâu dài, việc visa của bạn có được gia hạn hay không, công việc làm thêm mà bạn tìm được có tốt không, hay mục đích thực sự mà bạn đến Nhật (ví dụ: thi đỗ đại học) có đạt được không phụ thuộc rất nhiều vào khả năng tiếng Nhật của bạn. Dĩ nhiên không phải ai cũng cần phải học thành chuyên gia nhưng bản thân người sang Nhật để học tiếng cần nhận thức được rằng mình mong muốn đạt được trình độ tiếng Nhật như thế nào để có được kế hoạch cụ thể hơn cho thời gian sống và học tập ở Nhật. Ở trường Nhật Ngữ KAI, các lớp tiếng Nhật được chia làm 8 cấp, trong đó cấp 7 là tương đối đủ để thử thách và có khả năng thi đỗ JLPT N1. Tuy nhiên, trong học kỳ tháng 1 này có một chị người Hàn Quốc mới nhập học bắt đầu từ cấp 8 (cấp cao nhất) và chị ấy kể rằng tiếng Nhật của chị khi sử dụng ở Nhật cảm thấy còn gượng gạo, không tự nhiên. Thực tế là trình độ JLPT N1 vẫn còn thấp hơn một sinh viên đại học trung bình ở Nhật. Từ đấy các bạn có thể hình dung sự cách biệt giữa việc thi đỗ N4, N3, N2 trước khi sang Nhật và mục tiêu mà các bạn đặt ra nó xa đến đâu và nỗ lực sẽ phải bỏ ra lớn như thế nào khi đi học, chứ chưa nói đến việc đi làm thêm. Mình dự định sẽ có bài nói cụ thể hơn về việc này.

Nói vậy thôi, cuộc sống ở Nhật tuy có nhiều thử thách nhưng cũng có nhiều điều thú vị. Đồ ăn rất ngon, cho dù là bạn ăn ngoài hay tự nấu vì có nguyên liệu ngon, sạch. Không khí thì trong lành. Cảnh vật thì đẹp, nhất là ở các công viên, quảng trường hay các khu di tích, đền chùa. Thiên nhiên phải nói là tuyệt vời nếu có bạn nào đi học ở các vùng xa như Nagano, Kyoto, Okinawa, Hokkaido… Giá cả tuy đắt đỏ nhưng nếu bạn nào tìm hiểu kỹ thì đôi khi lại kiếm được những đồ rẻ, đẹp hơn cả ở nhà. Đồ cũ ở Nhật mà được bày bán thì cũng không kém gì đồ mới. Thời gian mình ở Nhật còn dài, và mình hy vọng thông qua các bài viết sẽ giúp các bạn hiểu được hơn về cuộc sống ở Tokyo và biết được thêm về trường Nhật Ngữ KAI nơi mà mình đang học.

よろしくお願いします!